اعتساف را قائل و مباح ميدانست ، از قرينهء خود انتظار ميداشت كه بوفا و پاك دامنى زيسته و از حريم حرم تجاوز نكند . كتاب الف ليله كه يادگار قديمترين اعصار تاريخ و زائيدهء افكار ابتدائى بشرى است ، به خوبى اين معنى را متضمن است . هرچند در پارهء از حكايات ، مخصوصا از ملحقات بغدادى كه در مدنيت راقيهء اسلام بر اين كتاب افزوده شده است ، حكاياتى چند از زنان پاك‌دامن و صالحه نقل مىكند كه بهترين آنان عبارت است از حكايت زن نيكوكار و بريدن دست او يا حكايات غرامى منقول از بنى عذره يا زنان صالحه بنى اسرائيل و امثال آن‌كه بهترين سرمشق صلاح و سداد و تقوى زنان را نشان ميدهد ، ولى چون عدهء اين حكايات نسبة قليل است ، در برابر حكايات متعدده كه همه حاكى از كيد و غدر و بيوفائى زن نسبت بقرين اوست ، وزنى ندارد . بعضى ازين حكايات از حدود ادب و عفاف به حدى خارج شده است كه در ملل راقيه ، كتاب الف ليله را انحطاط كامل بخشوده و انتشار ترجمه‌هاى اصلى آن كتاب را بعنوان اينكه بر خلاف آئين عصمت و عفت است ، قانونا ممنوع داشته‌اند و اخيرا از نسخ جديد الطبع ، اين‌گونه حكايات را حذف و تنقيح و تهذيب كرده‌اند . سزاوار است كه در زبان فارسى نيز اگر ترجمهء فصيح و بليغ آن را بخواهند تجديد طبع كنند ، به لحاظ اخلاق ، از پاره‌اى از آن حكايات صرف‌نظر كنند . « 1 » ديگر از تعاليم فاسده بعضى از حكايات اين كتاب ، تشويق بعيش و نوش و لهو و لعب است كه آن را غايت قصواى حظّ بشرى قرار داده است . بطورى كه خليفه هرون الرشيد را كه مدلول سعادت و مفهوم عزّت است ، همه جا در انواع لذائذ نفسانى و اقسام لذات جسمانى ، چنان مصور ساخته كه در درياى فسق و فجور و اعمال ناپسنديده ، از شرب مسكر و شهوت پرستى مستغرق مىباشد . شك نيست كه بيرون از خوردن و خفتن و خارج از جهان مادّى ، لذائذ و حظوظى

--> ( 1 ) - لازم به ذكر است كه اين مهم اخلاقى ، سرانجام در چاپ حاضر تحقق يافت . ويراستار